środa, 18 listopada 2026
11°C Deszcz lekki
Kultura1 lipca 2026

Poznańskie koziołki – legenda, mechanizm i ciekawostki

Legenda o trykających koziołkach

Historia poznańskich koziołków sięga połowy XVI wieku, a jej początek owiany jest barwną legendą. Według najpopularniejszej wersji podczas uroczystości z okazji zakończenia budowy wieży ratuszowej burmistrz zaprosił na bankiet najważniejszych mieszczan. Kucharz przygotowywał na tę okazję pieczeń z sarny, ale niechcący spalił mięso. W panice postanowił zastąpić je dziczyzną, którą zdobył wcześniej – były to dwa koziołki. Gdy próbował je upiec, zwierzęta ożyły, uciekły na wieżę ratusza i zaczęły się trykać rogami, wywołując ogólną radość zgromadzonych. Burmistrz, uznając to za dobry omen, kazał umieścić na wieży mechaniczne koziołki, które do dziś przypominają o tym zdarzeniu. Inna wersja legendy mówi o dwóch kozach, które uratowały miasto przed pożarem, wskakując na wieżę i alarmując straż ogniową. Niezależnie od szczegółów, postacie te stały się nieodłącznym symbolem Poznania.

Mechanizm zegara i trykanie koziołków

Poznańskie koziołki to nie tylko legenda, ale przede wszystkim precyzyjny mechanizm zegarowy, który codziennie przyciąga tłumy turystów. Znajdują się one na szczycie wieży ratuszowej, nad tarczą zegara. O godzinie 12:00 w południe, a także o 15:00, 18:00 i 21:00, rozsuwają się drzwiczki w wieży i na specjalnej platformie pojawiają się dwie metalowe figury koziołków. Przez około 30 sekund trykają się one 12 razy, po czym znikają wewnątrz wieży. Mechanizm napędzany jest przez stary zegar ratuszowy – jego wahadło i koła zębate uruchamiają odpowiednie dźwignie i krzywki, które wprawiają w ruch rogi koziołków. Figury wykonane są z blachy miedzianej o wadze około 12 kg każda, a ich ruchy są ściśle zsynchronizowane z bijącym dzwonkiem. Co ciekawe, przez wieki mechanizm był kilkakrotnie modernizowany – obecny model pochodzi z 2002 roku, kiedy to podczas gruntownej renowacji zastąpiono go nowoczesnym systemem elektronicznym, który jednak zachował tradycyjny, mechaniczny charakter trykania.

Ciekawostki i historia koziołków

  • Pierwsze wzmianki o koziołkach pochodzą z 1551 roku – wtedy to na ratuszu zamontowano drewniane figury, które później zastąpiono metalowymi.
  • Trykające się koziołki stały się oficjalnym symbolem miasta i są jednym z najważniejszych elementów poznańskiego folkloru – można je zobaczyć na pamiątkach, herbach oraz w logo lokalnych instytucji.
  • W 2012 roku z okazji 760-lecia lokacji Poznania na rynku ustawiono rzeźbę koziołków na małym postumencie, która umożliwia zrobienie zdjęcia z bliska.
  • Koziołki mają też swoje imiona – potocznie nazywa się je „Pyrek” i „Tyrek”, choć nie ma oficjalnej nazwy nadanej przez urząd miasta.
  • Codziennie o 12:00 przed ratuszem gromadzą się setki turystów, a jeden z koziołków jest dodatkowo „podgrzewany” przez przewodników opowiadających legendę.
  • Mechanizm był wielokrotnie naprawiany – w 1925 roku, po pożarze wieży, figury odlano na nowo, a w 2002 roku wymontowano oryginalne koła zębate, które trafiły do muzeum.

Koziołki poznańskie to wyjątkowy przykład połączenia legendy, tradycji i precyzji zegarmistrzowskiej. Ich trykanie na tle historycznej wieży ratuszowej stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli nie tylko Poznania, ale i całej Wielkopolski. Każda wizyta na Starym Rynku o pełnych godzinach to nie tylko okazja do zobaczenia tego widowiska, ale też chwila refleksji nad bogatą historią miasta, które od wieków dba o swoje nietypowe dziedzictwo.

Udostępnij:

Czytaj dalej

Biznes

Gdzie w Poznaniu znaleźć szyldy z duszą i przedwojenny design

Śladami dawnych mistrzów – przedwojenne witryny i szyldy w centrum Poznań, mimo burzliwej historii, zachował niezwykłe bogactwo detali architektonicznych z pierwszej połowy XX wieku. Najwięcej „żywych” szyldów z duszą znajdziemy w obrębie Starego Miasta i okolicznych ulic. Spacer

Kultura

Poznań oczami rowerzysty: poradnik pierwszej wyprawy po mieście

Przygotowanie i planowanie trasy – od czego zacząć? Zanim ruszysz na podbój Poznania na dwóch kółkach, warto poświęcić chwilę na zaplanowanie trasy. Stolica Wielkopolski dysponuje siecią dróg rowerowych liczącą ponad 200 km, ale nie wszystkie odcinki są równie przyjazne dla począ

Sport

Nieoczywiste miejsca na sesję zdjęciową w stolicy Wielkopolski

Poznań nie tylko na Starym Rynku – gdzie szukać wyjątkowych kadrów? Poznań to miasto, które fotografowie doskonale znają z klasycznych ujęć: kolorowe kamieniczki Starego Rynku, poznańskie koziołki na ratuszowej wieży czy malownicza Śródka. Jednak prawdziwi miłośnicy fotografii wi

Biznes

Najciekawsze rzeźby i pomniki w Poznaniu, które często pomijamy

Nie tylko Bamberka i Przemysł – mniej oczywiste ikony Starego Miasta Spacerując po poznańskim Starym Rynku, wzrok przykuwają przede wszystkim renesansowe kamienice, ratusz z koziołkami oraz pomnik Bamberki. Jednak kilka kroków dalej, wśród zaułków i na przyległych ulicach, kryją

Kultura

Poznańskie kawiarnie z historią: od PRL-u do hipsterskich wnętrz

PRL-owski sznyt poznańskich kawiarni W Poznaniu, mieście targów i uniwersytetów, kawiarnie od zawsze pełniły rolę drugiego salonu – miejsca spotkań towarzyskich, intelektualnych dysput i codziennych rytuałów. W czasach PRL-u, gdy asortyment był reglamentowany, a wnętrza podlegały

Sport

Gdzie w Poznaniu oddać elektrośmieci, meble i niepotrzebne ubrania? Praktyczny przewodnik po lokalnych punktach

Elektrośmieci i odpady wielkogabarytowe – gdzie je zostawić? Poznań od lat stawia na selektywną zbiórkę odpadów, a mieszkańcy mogą korzystać z kilku sprawdzonych kanałów, by pozbyć się starych urządzeń elektrycznych, mebli czy opon. Podstawowym miejscem są Punkty Selektywnej Zbió