środa, 18 listopada 2026
11°C Deszcz lekki
Sport8 września 2026

Historia poznańskich koziołków z ratuszowej wieży

Legenda o koziołkach – jak dwa uparte zwierzęta uratowały kucharza

Poznańskie koziołki to jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta, a ich codzienne trykanie się na wieży ratusza przyciąga tłumy turystów i mieszkańców. Historia tych niezwykłych figurek owiana jest legendą, która sięga XVI wieku. Według najpopularniejszej wersji, podczas przygotowań do wielkiej uczty na cześć króla, miejski kucharz postanowił upiec dwa sarny (lub kozły), które miał dostarczyć wojewoda. Niestety, zwierzęta ożyły, uciekły z kuchni i wbiegły na wieżę ratusza. Tam, na gzymsie, zaczęły się trykać, wzbudzając śmiech i zdumienie zgromadzonych na rynku mieszczan. Król, zamiast gniewać się na kucharza, uznał to za zabawny omen i darował mu karę. Od tamtej pory, na pamiątkę tego wydarzenia, na wieży ratusza umieszczono figury dwóch koziołków, które codziennie w południe odgrywają swoją pantomimę.

Istnieje również kilka mniej znanych wariantów legendy. W jednym z nich kucharz rzeczywiście spalił mięso, a koziołki miały odwrócić uwagę króla od kulinarnej porażki. Inna wersja mówi, że zwierzęta były prawdziwymi kozłami, które urządziły bójkę na dachu, co uznano za pomyślną wróżbę dla miasta. Niezależnie od detali, wszystkie opowieści podkreślają, że koziołki stały się symbolem szczęścia, przenikliwości i żywiołowości poznaniaków.

  • Najstarsze wzmianki o legendzie pochodzą z kronik miejskich z XVII wieku.
  • W niektórch wersjach koziołki nazywane są „sarnami” lub „koźlętami”.
  • Postaci koziołków pojawiają się także w lokalnych przysłowiach i humorze.

Historia mechanizmu – od XVI wieku do współczesności

Choć legenda sięga zamierzchłych czasów, pierwsze figury koziołków na wieży ratusza pojawiły się w 1551 roku, kiedy to na wieży zainstalowano zegar z ruchomymi postaciami. Mechanizm został wykonany przez poznańskiego zegarmistrza Bartłomieja Wolfa. Niestety, oryginalne koziołki uległy zniszczeniu podczas pożaru ratusza w 1786 roku. Dopiero w 1913 roku, podczas gruntownej renowacji wieży, postanowiono odtworzyć tradycję. Nowe figury wykonał rzeźbiarz Kazimierz Piekarski, a mechanizm napędzający je zaprojektowano jako część zegara wieżowego.

Po zniszczeniach II wojny światowej ratusz został odbudowany, a koziołki ponownie zamontowano w 1953 roku. Obecnie działają one w ramach skomplikowanego systemu przekładni, który uruchamia je dokładnie w południe. Trykanie trwa około minuty – koziołki stukają się rogami 12 razy, co symbolizuje liczbę godzin. W 2015 roku mechanizm przeszedł gruntowną modernizację, aby zachować go dla przyszłych pokoleń. Warto dodać, że koziołki są również częścią większej inscenizacji – wcześniej na wieży pojawiają się postacie dwóch muzyków, a po trykaniu hejnał miejski odgrywany jest z wieży.

  • 1551 – pierwsze wzmianki o koziołkach na wieży ratusza.
  • 1786 – pożar ratusza niszczy oryginalne figury.
  • 1913 – rekonstrukcja mechanizmu przez Kazimierza Piekarskiego.
  • 1953 – powojenna odbudowa i ponowne uruchomienie.
  • 2015 – modern
Udostępnij:

Czytaj dalej

Biznes

Gdzie w Poznaniu znaleźć szyldy z duszą i przedwojenny design

Śladami dawnych mistrzów – przedwojenne witryny i szyldy w centrum Poznań, mimo burzliwej historii, zachował niezwykłe bogactwo detali architektonicznych z pierwszej połowy XX wieku. Najwięcej „żywych” szyldów z duszą znajdziemy w obrębie Starego Miasta i okolicznych ulic. Spacer

Kultura

Poznań oczami rowerzysty: poradnik pierwszej wyprawy po mieście

Przygotowanie i planowanie trasy – od czego zacząć? Zanim ruszysz na podbój Poznania na dwóch kółkach, warto poświęcić chwilę na zaplanowanie trasy. Stolica Wielkopolski dysponuje siecią dróg rowerowych liczącą ponad 200 km, ale nie wszystkie odcinki są równie przyjazne dla począ

Sport

Nieoczywiste miejsca na sesję zdjęciową w stolicy Wielkopolski

Poznań nie tylko na Starym Rynku – gdzie szukać wyjątkowych kadrów? Poznań to miasto, które fotografowie doskonale znają z klasycznych ujęć: kolorowe kamieniczki Starego Rynku, poznańskie koziołki na ratuszowej wieży czy malownicza Śródka. Jednak prawdziwi miłośnicy fotografii wi

Biznes

Najciekawsze rzeźby i pomniki w Poznaniu, które często pomijamy

Nie tylko Bamberka i Przemysł – mniej oczywiste ikony Starego Miasta Spacerując po poznańskim Starym Rynku, wzrok przykuwają przede wszystkim renesansowe kamienice, ratusz z koziołkami oraz pomnik Bamberki. Jednak kilka kroków dalej, wśród zaułków i na przyległych ulicach, kryją

Kultura

Poznańskie kawiarnie z historią: od PRL-u do hipsterskich wnętrz

PRL-owski sznyt poznańskich kawiarni W Poznaniu, mieście targów i uniwersytetów, kawiarnie od zawsze pełniły rolę drugiego salonu – miejsca spotkań towarzyskich, intelektualnych dysput i codziennych rytuałów. W czasach PRL-u, gdy asortyment był reglamentowany, a wnętrza podlegały

Sport

Gdzie w Poznaniu oddać elektrośmieci, meble i niepotrzebne ubrania? Praktyczny przewodnik po lokalnych punktach

Elektrośmieci i odpady wielkogabarytowe – gdzie je zostawić? Poznań od lat stawia na selektywną zbiórkę odpadów, a mieszkańcy mogą korzystać z kilku sprawdzonych kanałów, by pozbyć się starych urządzeń elektrycznych, mebli czy opon. Podstawowym miejscem są Punkty Selektywnej Zbió